Toruń Interaction Lab (TIL) – nowe centrum badań interakcji na UMK

Toruń Interaction Lab (TIL) to nowe, ogólnouczelniane centrum nowoczesnych badań nad komunikacją i interakcją. TIL prowadzi oraz wspiera projekty badające, jak ludzie koordynują uwagę, znaczenie i działanie w czasie rzeczywistym: w rozmowie, współpracy, sporze, nauczaniu, a także w sytuacjach wymagających zwiększonej dostępności komunikacyjnej. TIL wzmacnia potencjał UMK w obszarze badań nad interakcją: rozwija program naukowy oparty na precyzyjnym pomiarze, a jednocześnie buduje ścieżkę do rozwiązań poprawiających komunikację i dobrostan.

Interakcja jest podstawowym mechanizmem życia społecznego. Porozumiewamy się nie tylko słowami i głosem, lecz także gestem, mimiką i spojrzeniem, a w wielu kontekstach polegamy również na bodźcach dotykowych czy zapachowych. W badaniach te kanały często analizuje się osobno, co utrudnia uzyskanie pełnego obrazu autentycznej komunikacji. Odpowiedzią jest nowoczesna aparatura badawcza TIL, która umożliwia podejście całościowe, integrujące różne kanały komunikacyjne. Nasze badania skupią się w szczególności na tym, jak w trakcie interakcji wyłania się i stabilizuje zrozumienie oraz współpraca.

Trzy filary działalności TIL

1) Program badań nad interakcją multimodalną
Rdzeniem TIL będzie rozwój i realizacja projektów, które łączą perspektywy językoznawstwa, psychologii, kognitywistyki, neuronauki, nauk społecznych i nauk o komunikacji. Interesują nas m.in. mechanizmy wspólnej uwagi, synchronizacji zachowań, rola spojrzenia i ruchu w koordynacji, a także to, jak różne kanały (głos, gest, wzrok, dotyk, zapach) współtworzą znaczenie w interakcji.

2) Metody, które łączą „opis” z „pomiarem”
TIL będzie rozwijać podejścia integrujące metody jakościowe (np. anotowanie funkcji komunikacyjnych i przebiegu interakcji) z pomiarami ilościowymi (np. śledzenie wzroku, rejestracja ruchu, wskaźniki psychofizjologiczne). Badania będą prowadzone m.in. w środowiskach VR/XR, z wykorzystaniem eye-trackingu, motion capture i monitoringu psychofizjologicznego – także z kontrolowanymi bodźcami dotykowymi i zapachowymi tam, gdzie ma to uzasadnienie teoretyczne.

3) Współdzielone zasoby i wsparcie jako katalizator lepszych badań
Kluczowym założeniem TIL jest nowe podejście do infrastruktury badawczej, rozumianej jako zasób ogólnouniwersytecki. Badacze i badaczki z całego UMK będą mogli korzystać z dostępnej w TIL aparatury, konsultacji metodologicznych, wsparcia technicznego oraz standaryzowanych procedur – tak, aby łatwiej uruchamiać projekty porównywalne, replikowalne i nadające się do łączenia danych między zespołami.

Zastosowania społeczne i współpraca z partnerami

Istotnym nurtem TIL będzie przekład wyników na praktykę – szczególnie w obszarze dostępności komunikacyjnej, ze świadomym uwzględnieniem potrzeb społeczności Głuchych i słabosłyszących. Badania i rozwiązania będą współprojektowane z partnerami społecznymi w modelu partycypacyjnym, który wspiera trafność pytań badawczych i odpowiedzialną interpretację wyników.

Rezultaty i korzyści

• projekty badawcze i publikacje integrujące wielokanałowe dane o interakcji,
• standaryzowane protokoły, narzędzia i dobre praktyki pracy z danymi,
• wymiana wiedzy i kompetencji między zespołami: cykliczne warsztaty i coroczne obozy szkoleniowe z microcredentials (mikropoświadczeniami kompetencji),
• zasoby danych i materiałów badawczych udostępniane zgodnie z zasadami FAIR/CARE,
• działania popularyzujące wiedzę oraz współpraca wdrożeniowa z partnerami.